یک استاد حوزه و دانشگاه: تبیین جایگاه مساجد در داستان های انقلابی/ انقلاب پیوند دهنده مسجد و ادبیات بود

حجت الاسلام نظری معتقد است، مزین شدن ورودی مساجد به کتابخانه ای جامع به همت کانون های فرهنگی هنری مساجد نقش مهمی در افزایش سرانه مطالعه خواهد داشت.

سرانه مطالعه کتاب در کشورمان به دلیل اینکه کتاب و کتاب خوانی به عنوان یک فرهنگ در بین مردم جا نیفتاده ، پایین است. این در حالی است که ایران پیشینه غنی فرهنگی دارد و همچنین یک کشور اسلامی است، اسلامی که تاکید فراوانی بر کسب علم و دانش، تفکر و مطالعه دارد. امروزه میزان مطالعه یکی از شاخص های توسعه جوامع به شمار می رود. کشورهای توسعه یافته 70 درصد کتاب های مصرفی جهان را تولید می کنند در حالیکه سهم کشورهای در حال توسعه با وجودی که 80 درصد جمعیت جهان را تشکیل می دهند، کمتر از 30 درصد است. البته مشکل کتاب در کشورهای جهان سوم فقط مربوط به حجم کتابهای تولیدی نیست. مشکل اساسی این است که کتاب به عنوان یک کالای فرهنگی و ضروری تلقی نمی شود. در کشور ما به منظور افزایش سرانه مطالعه برنامه های مختلف و متنوعی به مناسبت های مختلف در نظر گرفته  می شود اما آنچه که مهم و اثرگذار است تداوم این برنامه ها و مشارکت تمام نهادها به خصوص نهادهای فرهنگی است. در این میان یکی از نهادهایی که می تواند در بحث کتابخوانی و ترویج آن در جامعه موثر باشد، مساجد هستند. بدین منظور گفتگویی با «حجت الاسلام مرتضی نظری» که مدرس حوزه و دانشگاه و یکی از موسسان مراکز قرآنی است، ترتیب دادیم که بدین شرح است:

 

 چه رابطه ای بین مسجد و ادبیات وجود دارد؟

رابطه بین مسجد و ادبیات یک رابطه دوسویه است. هم ادبیات به مسجد خدمت کرده و هم مسجد به ادبیات خدمت کرده است، در واقع یک رابطه تعاملی بین ادبیات و مسجد وجود دارد. مسجد در باروری ادبیات و ایده های جدید و مضامین ادبی نقش موثری داشته است. ادبیات هم در تبیین جایگاه معنوی مسجد به خصوص در قالب های شعر و داستان نقش داشته است.

 

مسجد چه جایگاهی در ادبیات دارد؟

جایگاه مسجد در ادبیات بسیار وسیع و گسترده است. در اشعار بسیاری از شاعران ما همچون حافظ، مولانا و محتشم جایگاه مسجد مشهود است. نویسندگان در داستان های بسیار زیادی به خصوص در قالب های تاریخی و انقلابی جایگاه مسجد را تبیین کرده اند. مسجد در خلق ایده های جدید و مضامین ادبی و شعری جایگاه مهمی دارد. ادبیات در قدیم کار رسانه را می کرده است. در زمان گذشته شعر سروده می شد و مردم به واسطه آن جذب دین، مسایل مذهبی و مسجد می شدند؛ به عنوان مثال اشعار محتشم در مورد عاشورا در اکثر تکایا و مساجد دیده می شوند.

 

کدام یک از گونه های ادبی توجه بیشتری به مسجد داشته است؟

در وهله اول در شعر توجه بسیار عالی به مسجد شده است. بعد از شعر، داستان نقش خوبی در تبیین کارکرد مسجد داشته است. در اشعار زیادی از شاعران به مسجد و جایگاه آن در جامعه اشاره شده است به خصوص در داستان های تاریخی و انقلابی اهمیت مسجد و نقش آن تبیین شده است. مسجد در اوایل انقلاب نقش بسیار مهم و کلیدی داشته است که در بسیاری از داستان های انقلابی به این نقش پرداخته شده است.

 

چگونه می توان پیوند بین مسجد و ادبیات را محکم تر کرد؟

نقش امام جماعت و کانون های فرهنگی هنری مساجد در این زمینه بسیار مهم است. امام جماعت می تواند در سخنرانی های خود در کنار اینکه آیات و روایات را مطرح می کند، از اشعاری با موضوعات اخلاقی و مذهبی استفاده کند و همچنین مسایل اخلاقی و مذهبی را در قالب شعر و داستان تبیین کند. در اکثر سخنرانی های تاثیرگذار می بینیم موضوع با شعر و داستان گره خورده است. امام جماعت مسجد می تواند با استفاده از داستان و شعر مخاطب را بیشتر تحت تاثیر قرار دهد. همچنین مخاطب هم مباحث اخلاقی و مذهبی را در قالب شعر و داستان راحت تر هضم و درک می کند. کانون های فرهنگی هنری مساجد نیز می توانند کلاسهای مختلف ادبی اعم از داستان نویسی ، شعر خوانی و مسابقات کتابخوانی برگزار کنند.

 

نقش مساجد و کانون های فرهنگی هنری مساجد در گسترش کتاب و کتابخوانی چه اندازه است؟

این یک امر بسیار مهم است. توجه به فرهنگ کتاب و کتابخوانی در دین ما وجود دارد. کتاب دینی ما و معجزه پیامبر اکرم (ص) قرآن است، از این جهت امامان جماعت و مسئولان کانون های فرهنگی هنری مساجد می توانند وقتی را برای ترویج کتاب و کتابخوانی در مساجد اختصاص بدهند. آنها می توانند زمانی را به معرفی کتاب های مفید اختصاص دهند. همچنین یک زمان برای مطالعه دسته جمعی باید در نظر گرفته شود. در ساعتی از هفته مطالعه دسته جمعی گذاشته شود به گونه ای که در آن زمان افراد به کتاب خواندن بپردازند. علاوه بر این مناسب است که به همت کانون های فرهنگی هنری مساجد، ورودی مساجد به کتابخانه مزین شود و کتابخانه ای جامع و کامل با موضوعات مختلف برای همه گروه های سنی در ورودی مسجد در نظر گرفته شود تا در معرض چشم نمازگزاران باشد. مسابقات کتابخوانی در مساجد نیز تا حد زیادی می تواند نوجوانان و جوانان را به سمت مطالعه سوق دهد.

 

انقلاب اسلامی چه تاثیری در پیوند مسجد و ادبیات داشته است؟

در واقع می توان گفت که پیوند مساجد و ادبیات را انقلاب اسلامی ایجاد کرده است. مردم به واسطه انقلاب ارتباط نزدیک و بیشتری با مساجد پیدا کردند. بر این اساس بسیاری از مقوله های ادبی اعم از شعر و داستان در مساجد به کار گرفته شد. ارتباط زیاد مردم با مساجد باعث شد که مسجد و ادبیات عجین شوند. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ارتباط مردم با مسجد کمتر بود، در واقع می توان گفت که انقلاب واسطه ارتباط بیشتر ادبیات با مسجد شد. ارتباط مردم و مسجد زمینه ساز ارتباط ادبیات و مسجد شد. بسیاری از شاعران و نویسندگان به واسطه اشعار و داستان های خود جذب مسجد شدند. از طرف دیگر به برکت مسجد توانستیم ادبیات و شعر را گسترش دهیم، بدین ترتیب تعامل قوی بعد از انقلاب بین مسجد و ادبیات برقرار شد و هرچه پیش رفتیم این پیوند مستحکم تر شد. مهمترین نقش در این زمینه حضور قوی و مستمر مردم در مساجد بود و همچنین  تلاش کانون های فرهنگی هنری مساجد و ائمه جماعت که با فکر باز، خلاقیت و برنامه های متنوع، فرهنگ و مسجد را به هم پیوند زدند.






هيچ نظري ثبت نشده است
تا این لحظه تعداد ۶۶۰۳ کتابدار از ۷۱۸۲ کتابخانه مسجد به ثبت رسیده است. در کل تعداد ۱۸۵۷۱۵۸۹ جلد کتاب در کتابخانه‌های فوق موجود است. همچنین تعداد ۲۰۰ کتابخانه درجه یک و ۳۱۱ کتابخانه درجه دو و ۸۳۸ کتابخانه درجه سه و ۱۹۳۷ کتابخانه درجه چهار و ۳۸۹۶ کتابخانه درجه پنج از سراسر کشور در این سامانه به ثبت رسیده است. از آمار فوق تعداد ۴۳۸۸ کتابخانه شهری و ۲۷۹۴ کتابخانه روستایی است و ۷۱۷۶۴۱ متر مربع مساحت را شامل می‌شود و نیز تعداد ۱۲۸۵۱۲۷ عضو ثابت از خدمات کتابخانه‌های مساجد بهره می‌گیرند.
تا این لحظه ۶۴۰۷ کتابخانه باز مساجد در این سامانه به ثبت رسیده است که از این تعداد ۳۴۲۱ کتابخانه شهری و ۲۹۸۶ کتابخانه روستایی است. در کل تعداد ۲۲۵۹۳۹۶ جلد کتاب در کتابخانه‌های فوق موجود است.

نظرسنجی

هیچ نظرسنجی ای ثبت نشده است

مسابقات کتابخوانی



- -